Autostrada Shkup–Bllacë, projekt i gjatë 15-vjeçar ende nuk ka përfunduar

Pjesa e dytë e ndërtimit të autostradës Shkup–Bllacë pritet të nisë së shpejti, pasi aktualisht po bëhet evaluimi i ofertave nga tenderi ndërkombëtar.

Ministri i Transportit dhe Lidhjeve, Aleksandar Nikoloski, deklaroi sot se procesi po udhëhiqet nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), ndërsa në garë janë 11 kompani të njohura dhe vendimi përfundimtar pritet shumë shpejt, përcjell INA.

Një projekt i premtuar prej 15 vitesh

Autostrada Shkup–Bllacë me gjatësi totale prej 12.5 kilometrash është premtuar për më shumë se 15 vite nga të gjitha qeveritë – VMRO-DPMNE, LSDM dhe BDI – ndërsa ideja për ndërtimin e saj daton mbi 20 vite më parë. Megjithatë, asnjë qeveri nuk ka arritur ta përfundojë këtë projekt strategjik.

Ndërtimi zyrtarisht nisi në maj të vitit 2020, vetëm dy muaj para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, kur filluan punimet për segmentin e parë prej 2 kilometrash – nga pika kufitare deri te fshati Bllacë.

2 kilometra të përfunduara, por pa funksion

Segmenti i parë është ndërtuar, por nuk është vënë në funksion të plotë. Ai përfundon praktikisht pa lidhje funksionale me pjesën tjetër të rrugës – në një “humnerë”, pasi mungon vazhdimi i autostradës.

Autoritetet kanë sqaruar se kjo pjesë nuk mund të lëshohet në përdorim pa përfundimin e segmentit të dytë, për shkak të mungesës së lidhjes infrastrukturore dhe standardeve të sigurisë.

Segmenti kryesor ende nuk ka nisur

Pjesa më e rëndësishme e projektit – segmenti i dytë prej 10.5 kilometrash, nga nyja në Stenkovec deri te Bllaca – ende nuk ka filluar të ndërtohet, pavarësisht premtimeve të vazhdueshme ndër vite.

Kosto e dyfishuar – nga 14 në 28 milionë euro për 2 km

Edhe më problematike mbetet çështja e kostos. Segmenti i parë ishte tenderuar për 14 milionë euro, por në fund përfundoi duke kushtuar 28 milionë euro – dyfish më shumë.

Sipas Ligjit për Prokurim Publik, rritja përmes anekseve zakonisht nuk duhet të kalojë 20%, ndërsa në këtë rast është arritur një rritje prej 100%. Kjo e bën këtë segment një nga më të shtrenjtit për kilometër në vend.

Kontrast i fortë me Kosovën

Ndërkohë, nga ana e Kosovës, autostrada “Arbën Xhaferi” me gjatësi 65 kilometra – nga kufiri me Maqedoninë e Veriut deri në Prishtinë – është ndërtuar që para shtatë vitesh dhe është përfunduar për vetëm pesë vite.

Ky kontrast thekson edhe më shumë zvarritjen e projektit në anën e Maqedonisë së Veriut.

Pritet vendimi kyç

Tani gjithçka varet nga vendimi i BERZH-it për përzgjedhjen e kompanisë që do të ndërtojë segmentin e dytë. Vetëm pas kësaj pritet të shihet nëse një nga projektet më të përfolura infrastrukturore në vend do të dalë më në fund nga vendnumërimi.(INA)